W ostatnim czasie w środkach masowego przekazu pojawiły się opinie mówiące o tym, że nagrania za pomocą dyktafonu cyfrowego nie można zmanipulować. Specjaliści z Mediarecovery, największego w Polsce laboratorium informatyki śledczej twierdzą, że to nie do końca prawda.

Dane zapisane w formie cyfrowej można modyfikować posiadając podstawową wiedzę z zakresu informatyki przy wykorzystaniu dostępnych programach komputerowych. Nagranie w dyktafonie rozmowy jest takim samym plikiem komputerowym jak np. plik dźwiękowy z muzyką. Można je równie dobrze skrócić, jak i „dokleić” fragmenty innych nagrań.

Nagranie cyfrowe dowodem w sprawie?

Żeby nagranie z dyktafonu mogło posłużyć jako dowód dochodzeniu prokuratorskim lub procesie sądowym musi zostać zachowany tzw. łańcuch dowodowy (ang. chain of custody) . W dużym uproszczeniu polega on na zabezpieczeniu nośnika i szczegółowe opisywanie co się z nim działo, jakie osoby i jaki czynności na nim wykonywały.

Urządzenie na którym nagrywano to podstawa

Zgodnie z ogólnie przyjętymi praktykami jedynie oryginalny nośnik cyfrowy na którym dokonano nagrania może być dowodem w sprawie. W przypadku zapisu pliku na płycie CD nie można przeprowadzić ekspertyzy, która mogłaby stwierdzić manipulację lub jej brak. Jedynie analiza nośnika na którym dokonano nagrania może to potwierdzić lub wykluczyć. Z płyty CD nie można odczytać rzeczywistej daty utworzenia oryginalnego pliku lub ewentualnych modyfikacji. Te informacje w formie cyfrowej pozostają na urządzeniu nagrywającym.

Nagrania można kopiować choćby tysiąc razy

Cyfrowe zapisy dźwięku przy współczesnych możliwościach technologicznych można bez większego wysiłku kopiować setki, a nawet tysiące razy. Jednak „chałupnicze” kopie nie mają żadnej wartości dowodowej. Informatycy śledczy mając do czynienia z zabezpieczonym nośnikiem wykonują jego kopię binarną za pomocą urządzenia o nazwie blocker. Uniemożliwia to jakąkolwiek manipulację, a wykonana kopia w 100% odpowiada oryginałowi. Zwyczajne przegranie pliku na komputer, a potem na płytę CD zmienia plik w zakresie tzw. metadanych powodując, że nie jest on tożsamy z plikiem oryginalnym.

Test dyktafonów

Kilka tygodni temu Mediarecovery przeprowadziła z redakcją jednego z pism komputerowych test dyktafonów. Wynika z niego jednoznacznie, że praktycznie w każdym przypadku da się stwierdzić manipulację oryginalnego nagrania na dyktafonie. Pod warunkiem, że posiada się urządzenie na którym je zapisywano.